ساخته‌هايى است كه در تخت جمشيد مىبينيم . جز اينها ، آثارى همچون تكه سفالهاى با نقش برجستهء لعابدار كه از كاخ شوش به دست آمده ( گواه تاريخ اين هنر است ) . پيكرتراشى از كهن‌ترين هنرهاى ايران بوده ، اما به احتمال بر اثر منع تصويرنگارى و پيكرسازى در اسلام ، مرمرتراشى در روزگاران بعد چندان پيشرفت نكرده است . فقط كنده‌كارى روى چوب ترقى چشم‌گير كرده است ، و به خصوص در ساخته‌هاى خاتم‌كارى آثار نفيس و زيبا بسيار است . اما صندوق‌هاى چوبى ، يا جعبه‌هاى ساخته از چوب در ايران امروزه در دنيا در نازل‌ترين سطح است . با اين همه ، روى اين صندوق‌هاى خش ( رختدان يا يخدان ) نقش و نگار گيرايى مىدهند كه نمودار ذوق ايرانى است . گونه‌اى كار موزاييك با چوب هست كه آن را در شيراز " خاتم‌كارى " مىنامند . در اين صنعت دستى ، با كنار هم نهادن قطعه چوبهاى بسيار كوچك و ظريف و چيدن سى و پنج تا چهل تكه چوب در سطحى به اندازهء 6 * 9 ميليمتر ( با نقش‌هاى هندسى ) طرح موزاييك زيبايى پديد مىآورند . در خاتم‌كارى روى يك تار قديمى ، در سطح 3 ميليمتر مربع 438 تكه ريز خاتم كار شده و نقش هندسى بسيار دقيقى ساخته است . لطف و ظرافت اين كارهاى ذوقى ، چين و شكن موج زر و سيم را بر درياى آرام گرفته در مهتاب بهارى به ياد مىآورد . نقاشى و صورت‌نگارى هم به علت [ نهى آن در ] احكام اسلامى چندان پيشرفت نكرد . اما در اين دوره ، نگارگرى در هند بيش از ايران ترقى يافت . در ايران از روزگار شاه عباس بزرگ نگارگران با اين كه در شمار اندك بودند ، با كشيدن تصاويرى به سبك نقاشى خاور دور كه تفاوت دور و نزديك « 1 » در آن نموده نمىشد ، يا سايه روشن نداشت - نقاشى را پويا نگه داشتند ؛ و در دورهء متأخر در نقاشى رنگ و روغن

--> ( 1 ) . Perspective